ScienceDirect-Elsevier (licencyjna)

ScienceDirect

Licencja krajowa Elsevier w roku 2026 obejmuje czasopisma z grupy Cell (19 tytułów), grupy Lancet (4 tytuły) oraz 7 kolekcji tematycznych ScienceDirect: Biochemistry, Genetics and Molecular Biology; Computer Science; Engineering; Health Sciences; Immunology and Microbiology; Mathematics; Physics and Astronomy, udostępnianych na serwerze ScienceDirect. Według danych z lipca 2026 roku dostęp obejmuje 1597 czasopism, w tym 1114 czasopism bieżących z rocznikami od 1995 roku, patrz katalog 2026 (dla porównania katalog 2024, katalog 2025). Aktualne spisy czasopism we wszystkich kolekcjach tematycznych dostępne są na stronie wydawcy Journals on ScienceDirect. Można tam również znaleźć informacje o czasopismach Open Access, które co do zasady nie wchodzą do kolekcji tematycznych.

Zakres licencji Elsevier został ograniczony w 2019 r. oraz ponownie w grudniu 2022 r. ze względu na konieczność obniżenia kosztu licencji ponoszonego przez MEiN. Każdorazowo wydawca pozwalał jedynie na wybór kolekcji tematycznych, a nie poszczególnych czasopism, a o wyborze kolekcji decydował MEiN. W 2019 r. z licencji zostało wykluczonych 7 kolekcji tematycznych: Agricultural and Biological Sciences; Chemical Engineering; Earth and Planetary Sciences; Energy; Environmental Science; Neuroscience; Pharmacology, Toxicology and Pharmaceutical Sciences. W grudniu 2022 r. zostało wykluczonych dalszych 9 kolekcji: Business, Management and Accounting; Chemistry; Decision Sciences; Economics, Econometrics and Finance; Materials Science; Nursing and Health Professions; Psychology; Social Sciences; Veterinary Science and Veterinary Medicine.

Kolekcje tematyczne Elsevier nie są jednak rozłączne i w ramach kolekcji zachowanych w licencji są dostępne niektóre czasopisma należące jednocześnie do wykluczonych kolekcji. W szczególności w licencji pozostają wszystkie czasopisma z wykluczonych kolekcji Nursing and Health Professions oraz Veterinary Science and Veterinary Medicine, gdyż czasopisma te należą jednocześnie do zachowanej szerszej kolekcji Health Sciences.

Kolekcje pozostawione w licencji od grudnia 2022 r. zostały wybrane przez MEiN z zachowaniem postawionego przez Elsevier warunku, że pochodzi z nich nie więcej niż ok. 70% artykułów subskrypcyjnych, które zostały pobrane w ramach licencji krajowej Elsevier w 2021 r. Ograniczenie to wynikało z wysokości środków wyasygnowanych przez MEiN na licencję Elsevier w 2022 r. Do grudnia 2022 r. dostępne były czasopisma z szerszego katalogu z poprzedniej licencji 2019-2021, patrz katalog 2019 oraz katalog 2022.

Każda instytucja objęta licencją Elsevier ma prawo zakupu dowolnych tytułów z zakresu licencji w wersji drukowanej po cenie obniżonej (Deep Discount Price, DDP), stanowiącej w większości przypadków 25% ceny katalogowej. Licencja Elsevier obejmuje także program umożliwiający polskim autorom publikowanie artykułów Open Access w czasopismach hybrydowych, patrz Program publikowania otwartego Elsevier.

Każda instytucja korzystająca z licencji krajowej Elsevier posiada czasowy dostęp do wszystkich czasopism objętych bieżącą licencją wraz z rocznikami archiwalnymi od 1995 roku. Dostęp do tych zasobów jest realizowany na serwerze ScienceDirect należącym do Elsevier w czasie trwania licencji krajowej.

Ponadto instytucje posiadają tzw. prawa archiwizacyjne zapewniające dostęp do wybranych zasobów archiwalnych. Dostęp do tych zasobów jest zapewniony bezterminowo na serwerze należącym do ICM – platformie Biblioteka Nauki, która w 2025 r. przejęła rolę serwera Infona. Dostęp do zasobów archiwalnych jest również zapewniony na serwerze ScienceDirect, ale jest bezpłatny tylko w czasie trwania licencji krajowej lub w czasie, gdy dana instytucja posiada subskrypcję indywidualną na jakiekolwiek zasoby bieżące na tym serwerze.

Prawa archiwizacyjne obejmują tzw. prenumeratę historyczną, czyli czasopisma, które były prenumerowane przez daną instytucję w wersji drukowanej lub elektronicznej przed przystąpieniem do licencji, ale szczegółowe zasady zmieniały się w kolejnych umowach licencyjnych. W okresie licencji konsorcyjnych Elsevier, czyli w latach 2001-2009, prawa archiwizacyjne były przyznawane każdej instytucji uczestniczącej w konsorcjum. Instytucje, które przystąpiły do konsorcjum do 2006 r., uzyskały prawa archiwizacyjne do roczników 1995-2009. Instytucje, które przystąpiły do konsorcjum po 2006 r., uzyskały prawa archiwizacyjne do roczników z okresu obejmującego 5 lat sprzed roku przystąpienia do konsorcjum oraz kolejne lata aż do 2009 r. Przykładowo instytucja, która uczestniczyła w konsorcjum od 2007 r., uzyskała zakres roczników 2002-2009.

W okresie licencji krajowych Elsevier 2010-2018 każdy uczestnik, niezależnie od daty przystąpienia do licencji, uzyskiwał prawa archiwizacyjne do roczników 2006-2018. Jeśli instytucja nie miała prenumeraty historycznej, uzyskiwała prawa archiwizacyjne do trzech wybranych przez siebie czasopism. W ramach licencji krajowej Elsevier 2019-2021 prawa archiwizacyjne zostały przyznane tylko dla 65 instytucji wybranych przez MNiSW i obejmowały roczniki 1995-2021 prenumeraty historycznej z pominięciem tytułów, które zostały wykreślone z licencji w 2019 r.

W ramach licencji krajowej Elsevier 2022-2024 prawa archiwizacyjne zostały przyznane tylko dla 63 instytucji z pominięciem tytułów, które zostały wykreślone z licencji w 2022 r., i prawa te obejmują roczniki 1995-2024. Wszystkie instytucje, w tym te, które nie uzyskały praw archiwizacyjnych w ramach licencji krajowych Elsevier po 2019 r., zachowują prawa nabyte w ramach wcześniejszych licencji.

Licencja krajowa Elsevier obejmuje także wybrane pakiety książek zakupione w latach 2015 i 2016 na zasadzie wieczystej licencji krajowej: 1712 monografii z lat 2013 i 2014 oraz 803 wolumeny serii książkowych lub serii poradnikowych (handbooks) z lat 2011-2015. Książki te są dostępne na serwerze ScienceDirect należącym do wydawcy, a w przyszłości zostaną zarchiwizowane i udostępnione na serwerze w ICM.

W sprawach licencji Elsevier należy kontaktować się z ICM pod adresem: wbn@icm.edu.pl, patrz także Zgłoszenia, Zarządzanie dostępem sieciowym.